Spijsverteringsstelsel

Cystic Fibrosis veroorzaakt problemen met het spijsverteringsstelsel

Het CFTR*-eiwit wordt door het gehele lichaam aangetroffen. Dit betekent dat mensen met Cystic Fibrosis (CF) een grote verscheidenheid aan symptomen kunnen ervaren. Deze symptomen, en de ernst ervan, kunnen aanzienlijk verschillen tussen mensen met CF. Deze verschillen zijn het resultaat van de  CFTR-mutaties, genen en omgevingsfactoren van elk individu.1

 

Het spijsverteringsstelsel

Het verteringsproces, het afbreken van voedsel om de voedingsstoffen op te kunnen nemen, begint in de mond en gaat verder als het voedsel overgaat naar de maag en dunne darm. Hier speelt de alvleesklier een belangrijke rol bij het afbreken en opnemen van voedingsstoffen.2

 

De alvleesklier

De alvleesklier maakt enzymen aan. Dit zijn chemische stoffen die het lichaam gebruikt om voedsel af te breken.

Bij iemand met CF raken de alvleesklierkanalen verstopt met slijm. Daardoor is het voor deze enzymen moeilijker om de dunne darm in te komen. Daar zijn ze nodig om hun werk te doen.1

 

Alvleesklierkanalen kunnen verstopt raken met slijm

CF_Source_diagrams_Public_Symptoms_DigestiveSystem


Zonder deze enzymen kan het lichaam problemen krijgen met het afbreken van voedsel en het absorberen van essentiële voedingsstoffen. Dit kan leiden tot1:

  • Slechte groei, vertraagde puberteit en langzame gewichtstoename, ook als er veel wordt gegeten.
  • Frequente, vettige en volumineuze ontlasting of moeilijke stoelgang.

Na verloop van tijd kunnen slijmblokkades de cellen van de alvleesklier beschadigen en de enzymproductie verminderen. Dit komt bij mensen met CF zeer veel voor.2,3

Naast medicijnen zoals enzymtabletten krijgen veel mensen met CF het advies om een dieet te volgen specifiek voor mensen met CF zodat ze de voedingsstoffen binnenkrijgen die ze nodig hebben en ze leren omgaan met hun spijsverteringssymptomen.

*CFTR = Cystic Fibrosis transmembrane conductance regulator

 

Aan Cystic Fibrosis gerelateerde diabetes (CFRD)

Ongeveer 1/3 van de volwassenen met CF heeft aan Cystic Fibrosis gerelateerde diabetes (CFRD).1

Naarmate mensen met CF ouder worden, kan schade aan de alvleesklier betekenen dat er minder insuline wordt geproduceerd (insuline is een hormoon dat het lichaam helpt bij het reguleren van de glucosewaarden in het bloed). Als er niet voldoende insuline aanwezig is, kan iemand diabetes ontwikkelen.1

Sommige mensen met CFRD merken dat ze meer moeten drinken en plassen, zich erg moe voelen, gewicht verliezen of moeite hebben om in gewicht aan te komen. Ze kunnen ook een afname in longfunctie ervaren die niet kan worden verklaard. Andere mensen met CFRD ervaren mogelijk geen symptomen.1,4

Mocht u zich zorgen maken over aan CF gerelateerde symptomen, vraag uw arts of verpleegkundige dan om advies.

 

Andere aan de spijsvertering gerelateerde symptomen

Mensen met CF kunnen verschillende problemen met de spijsvertering ervaren, wat kan leiden tot:
 

  • Gewichtsschommelingen – Sommige mensen met CF kunnen gewicht verliezen, of moeite hebben om in gewicht aan te komen om verschillende redenen. Deze kunnen verminderde doorstroming van pancreasenzymen naar de dunne darm omvatten waardoor het moeilijk is om de voedingsstoffen uit het voedsel vrij te geven. Hierdoor is extra energie nodig om infecties te bestrijden en zijn mensen met CFRD niet in staat om suiker uit de voeding te gebruiken.1

 

  • Distal intestinal obstruction syndrome (DIOS) – Sommige mensen met CF kunnen ontlasting produceren die dikker is dan normaal door de problemen die er zijn om voedsel te verteren. Dit kan de dunne darm blokkeren waardoor er pijn en misselijkheid ontstaat. De behandeling voor DIOS verschilt op basis van de ernst van de symptomen en de obstructie.4

 

  • Gastro-oesofageale refluxziekte (GORZ) – GORZ komt vaak voor bij mensen met CF. GORZ treedt op wanneer maagzuur terug de slokdarm in stroomt (de buis die de mond met de maag verbindt). Dit kan brandend maagzuur, pijn en zwelling veroorzaken.5

 

 

Referenties

  1. O’Sullivan B, Freedman S. Cystic fibrosis. The Lancet 2009; 373(9678): 1891 ̶ 1904.

  2. Cystic Fibrosis Foundation. The digestive tract. Available from: https://www.cff.org/Living-with-CF/Treatments-and-Therapies/Nutrition/The-Digestive-Tract/. Accessed June 2016.

  3. Rowe S et al. Mechanisms of Disease: Cystic Fibrosis. The New England Journal of Medicine. 2005;352:1992-2001.

  4. John Hopkins Cystic Fibrosis Centre website. Effects of CF - Pancreas/Gastrointestinal Tract - Pancreatic Problems. Available from: http://www.hopkinscf.org/what-is-cf/effects-of-cf/pancreas-gastrointestinal-tract/pancreatic-problems/. accessed June 2016.

  5.  Robinson N, DiMango E. Prevalence of Gastroesophageal Reflux in Cystic Fibrosis and Implications for Lung Disease. Annals of the American Thoracic Society. 2014;11(6):964-968.

Verwante bronnen